ประเพณีปอยป๋ายหลอย (งานประจำปีบูชาพระธาตุดอยกองมู)

 

 

งานประจำปีบูชาพระธาตุดอยกองมูของชาวจังหวัดแม่ฮ่องสอนตรงกับเดือน 12 ของทุกปี “ปอยป๋ายหลอย” ย่อมาจากคำว่า ปอย แปลว่า งาน กับคำว่า ป๋ายหลอย แปลว่า ปลายดอย ฉะนั้นรวมความแล้วจึงแปลได้ว่า งานปลายดอย หรือ งานพระธาตุปลายดอย ชาวแม่ฮ่องสอนเรียกวัดพระธาตุดอยกองมูว่า “วัดป๋ายหลอย” คือ วัดปลายดอย ฉะนั้น ปอยป๋ายหลอยจึงแปลว่า งานพระธาตุดอยกองมู หรือ งานนมัสการพระธาตุดอยกองมู ที่ใช้เรียกกันอยู่ในปัจจุบันนี้

 

ปัจจุบัน งานปอยป๋ายหลอย ยังถือเป็นงานประเพณีประจำปีของจังหวัดแม่ฮ่องสอน ไม่เรียกว่างานลอยกระทง เพราะเป้าหมายที่แท้จริงก็คือ การบูชาพระธาตุ ซึ่งเป็นอุดมคติและวิถีชีวิตความเชื่อของชาวไทใหญ่   ส่วนการปล่อยโคมลอยที่เรียกว่า กระทงสวรรค์ การตักบาตรดอกไม้บูชาพระธาตุ เป็นการเปิดโอกาสให้ชาวบ้านได้ทำบุญสุนทาน ลอยเคราะห์หรือทำการสะเดาะเคราะห์ตามความเชื่อแห่งตำนานในพระพุทธศาสนา  ส่วนการประกวดดอกไม้ไฟ และการละเล่นต่างๆ นั้น เป็นการจัดกิจกรรมให้มีความครึกครื้นเท่านั้น  ให้สมกับที่เป็นงานประจำปีระดับจังหวัดของชาวจังหวัดแม่ฮ่องสอน  เนื่องจากวัดพระธาตุดอยกองมูถือเป็นที่เคารพสักการะและเป็นแหล่งรวมจิตใจความศรัทธาที่ชาวแม่ฮ่องสอนและผู้มาเยือนมีต่อพระพุทธศาสนาอย่างมั่นคงนั่นเอง