ตลาดสายหยุดอยู่ใจกลางเมืองแม่ฮ่องสอน ที่ต้องไปแต่เช้าก็เพราะสายเมื่อไหร่ตลาดก็จะค่อยๆ วายไปตามชื่อ แม้หน้าตาจะละม้ายตลาดสดทั่วไป แต่เนื้อในนั้นแน่นไปด้วยอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมและประเพณีการกินการอยู่แบบไท ใหญ่ เชื้อชาติของคนส่วนใหญ่ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน เมนูต่างๆที่เอ่ยช่ือไว้ข้างต้น จึงมีช่ือแปลกหูอยู่สักหน่อย แต่รสชาดอร่อยมีเอกลักษณ์ไม่แพ้ชนชาติไหนเลยทีเดียว

ถนนคนเดินแม่ฮ่องสอน ตั้งอยู่ ฝั่งริมวัดจองกลาง-จองคำ เป็นถนนคนเดินสายเล็กๆ สั้นๆ โดยแบ่งเป็น 2 โซน หลักด้วยกัน คือ โซนขายอาหารบริเวณริมหนองจองคำ และโซนขายสินค้าทั่วไป เป็นถนนที่เปิดให้นักท่องเที่ยว มาเดินเที่ยวกันตั้งแต่ประมาณห้าหกโมงเย็นถึงประมาณสี่ทุ่ม ซึ่งในหน้าหนาวก็เปิดกันทุกวันไม่มีหยุด แต่หากเป็น หน้าร้อนก็เฉพาะวันศุกร์เสาร์

 “ร้านก่อนตะวันลับแนวเหลี่ยมภูผา (Before sunset Cafe)” ร้านกาแฟที่อบอวลไปด้วยกลิ่นอายของงานศิลปะ ตั้งอยู่ติดกับลานจอดรถทางด้านทิศตะวันตกของวัด....บริเวณระเบียงของร้านกาแฟแห่งนี้คือ จุดนั่งชมพระอาทิตย์ตกที่สวยที่สุดของวัดพระธาตุดอยกองมู

วัดจองคำและวัดจองกลางเปรียบเสมือนวัดแฝด ด้วยตั้งอยู่ในกำแพงเดียวกัน เมื่อมองจากด้านหน้า วัดจองคำ จะอยู่ด้านซ้ายมือ ส่วนวัดจองกลางจะอยู่ทางขวามือ วัดจองคำและวัดจองกลางตั้งอยู่กลางเมืองแม่ฮ่องสอน และ เป็นเสมือนสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมของเมืองไทใหญ่แห่งนี้ เพราะนอกจากความงดงามทางศิลปะแล้ว วัดทั้งสอง ยังเป็น ศูนย์กลางของกิจกรรมทางวัฒนธรรม และประเพณีของชาวแม่ฮ่องสอน พื้นที่ด้านหน้าของวัดซึ่งเป็น สวนสาธารณะหนองจองคำยังเอื้อให้ใช้เป็นสถานที่ประกอบพิธีตามประเพณีต่าง ๆ ในรอบปีอีกด้วย

วนอุทยานถ้ำปลา

ถ้ำปลาหรือวนอุทยานถ้ำปลา   มีลักษณะเป็นธารน้ำไหลออกมาจากใต้ภูเขาหิน   ด้านหน้าภูเขาจะเป็นวังน้ำ  ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของปลาพลวง ปลาพลวงเป็นปลาที่ชอบอาศัยอยู่ตามน้ำตกและธารน้ำในป่า  ไม่สามารถที่จะรับประทานได้   เพราะอาหารของปลาชนิดนี้คือลูกไม้ในป่าที่หล่นลงมาในน้ำ  ซึ่งบางครั้งอาจจะมีพิษเมื่อปลากินเข้าไปจึงทำให้เนื้อของปลามีพิษไปด้วย   จึงไม่มีใครนิยมรับประทานปลาชนิดนี้   กิจกรรมการท่องเที่ยวของที่นี่ คือ  การเที่ยวชมและให้อาหารฝูงปลาพลวงนั่นเอง   แต่สิ่งที่หน้าตื่นเต้นมากก็คือปลาพลวงบริเวณถ้ำปลาแห่งนี้จะมีจำนวนเยอะมาก  และมีขนาดใหญ่กว่าที่อื่น ๆ บางตัวมีสีดำเมื่อม   ถ้ำปลาอยู่ระหว่างทางที่จะไปอำเภอปางมะผ้าและอำเภอปาย  จากตัวเมืองแม่ฮ่องสอนมาตามทางที่จะไปอำเภอปายประมาณ ๑๗ กิโลเมตร  ถ้ำปลาจะอยู่ซ้ายมือ  มีลานจอดรถไว้บริการและต้องเดินเท้าเข้าไปชมปลาพลวงอีกประมาณ ๕๐๐ เมตร   บริเวณลานจอดรถมีร้านขายอาหารอยู่มากมายหลายร้าน  อาหารส่วนใหญ่เป็นพวกส้มตำไก่ย่าง ที่นี่เข้าชมฟรีไม่มีค่าใช้จ่าย แต่ต้องกรอกรายชื่อลงทะเบียนเพื่อเข้าชม หากมีเวลาก็น่าแวะชมเป็นการพักผ่อนอริยาบทระหว่างการเดินทาง